VPKB Kapel De Olijftak, Brasschaat
 
 
Leviticus over slaven en vrouwen Leviticus over slaven en vrouwen

Een poosje geleden las ik een artikel van een historicus over slavernij. Hij was een expert op het thema ”slavernij in de 17de eeuw”. Dat was wel te merken, want hij had zich zo vastgebeten in deze periode, dat hij het perspectief van slavernij in de context van de wereld-geschiedenis uit het oog verloren had. Hij eindigde zijn relaas met de uitspraak: ” gelukkig behoort die zwarte bladzijde uit onze geschiedenis tot het verleden”. Kennelijk was deze expert, wiens naam ik vergeten ben, beslist “narrow minded”.

Slavernij is immers van alle tijden en gaat terug naar het begin van de schepping: altijd waren er mensen die anderen “bezaten”, dwz. dat men hen als eigendom beschouwde en er mee kon doen wat men wilde. Ook de bijbel kent daar vele voorbeelden van. En als we ons beperken tot de Torah, dan vinden we in Leviticus een heel duidelijke omschrijving wat de Israëlieten wel en niet konden doen met slaven. Deze hadden in principe geen waarde, alleen wat zij fysiek konden presteren bepaalde hun waarde. Vrij kwamen ze nooit, want zo staat er in Lev. 25:44: Als slaven en slavinnen kun je mensen kopen uit de omringende volken of vreemdelingen die bij jullie wonen of de nakomelingen die zij in jullie land hebben gekregen. Die slaven en slavinnen zijn je eigendom, je kunt hen als erfelijk bezit aan je nakomelingen nalaten”.

Dit stond in schrille tegenstelling tot wat de Israëlieten zelf konden verwachten. Als zij hun schulden niet meer konden betalen, dan werden ze in wezen “horig” aan de schuldeiser en moesten in wezen hetzelfde doen als slaven. Echter en dat is het grote verschil, in een jubeljaar werden alle schulden kwijtgescholden. Een jubeljaar vond echter maar één keer plaats in 50 jaar. Elke 7 jaar was er een sabbatjaar, waarin de mensen niets mochten verbouwen, want God had ervoor gezorgd dat het zesde jaar overvloed bracht: men liet de akkers met rust. Na 7 sabbatjaren volgde een jubeljaar, waarin mensen moesten leven van wat er toevallig opkwam en de horigen mochten weer naar huis terugkeren en waren vrij. Maar ja, als de gemiddelde leeftijd toen maar 50 jaar was, dan konden maar weinig mensen ervan genieten. Voor de slaven maakte het niets uit: zij waren en bleven bij erfenissen onderdeel van het roerend goed.

Nu weten we natuurlijk dat slavernij vandaag nog steeds bestaat. Voorbeelden te over. Ik kan me India herinneren uit de 90er jaren van de vorige eeuw: duizenden uit de laagste klasse die als familie uitgebaat werden om steentjes fijn te kloppen voor de aanleg van wegen. Vandaag zijn er miljoenen die niet in vrijheid kunnen leven, maar “eigendom” zijn van niets ontziende criminelen. Neem bijvoorbeeld de honderdduizenden meisjes die in de prostitutie als vee worden behandeld, of de ontelbare armen die zich voor een appel en een ei laten uitbuiten. Gelukkig heeft het grootste deel van de christenen dit beeld van de mensheid achter zich gelaten en worden deze uitspraken uit Leviticus als afgedaan beschouwd.

Nog eens verder lezend kwam ik bij Lev. 27, waar ik tot mijn ontsteltenis las dat de mens een waarde had, uitgedrukt in shekels zilver. Een shekel komt, zoals de aandachtige lezer van Probus weet, overeen met 8.3 gram. Welnu: een man van 20 tot 60 jaar had een waarde van 50 shekel. Bij een huidige zilverprijs van ongeveer 6,8 euro per shekel, leek dat met 340 euro toen niet veel, maar er heeft natuurlijk wel een beetje geldontwaarding plaats gevonden. Hoe het ook zij, een vrouw in die leeftijd had maar een waarde van 200 euro, en nu komt het: een man boven 60 nog maar een waarde van 100 euro en een vrouw 65 euro. De ouderen hadden kennelijk afgedaan.

Wij hebben vandaag gelukkig ook afstand genomen van het waardeverschil tussen man en vrouw, maar dat geldt helaas niet voor de meeste moslims van deze wereld. Ter vergoelijking: het mohammedanisme bestaat nog maar 1400 jaar, dus moet het nog wel een ontwikkeling door maken, laten we hopen.

Het is haast vanzelfsprekend dat een oud testamenticus als Rudy van Moere hier wel een andere uitleg aan geeft. Toch blijft bij mij de vraag bestaan wat fundamentalistische christenen, die de bijbel omarmen van “kaft tot kaft” hiermee doen. Moet ik toch nog eens in Amerika checken tijdens ons volgende bezoek.

Probus

8 februari 2012
 

terug
 
 
 
 
Adresgegevens
Leopoldslei 35
2930 Brasschaat
België

Tel: +32 (0)3.653.0158

 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.