VPKB Kapel De Olijftak, Brasschaat
 
 
De acacia De acacia

Een maand geleden waren Johanna en ik in Brugge om net voor de sluiting eind januari de tentoonstelling “van Eyck tot Dürer” met een bezoek te vereren. Die was prachtig, maar na twee uur kwamen de vele Maria’s en kruisigingen over als net iets te veel; we hebben de laatste twee zalen maar overgeslagen. Na afloop liepen we door een bochtig straatje, toen we aan het eind plotseling tegenover Hotel Acacia stonden. Heel uitnodigend stond de poort open en zachte muziek streelde onze oren. Rondom het hotel kale bomen, ongetwijfeld acacia’s, want waarom zou het hotel een andere naam kiezen?

Ik dacht terug aan de keren dat ik met deze boom iets van doen heb gehad. Jaren geleden zat ik in een ballon en keek neer op een klein woud van acacia’s: zo mooi zijn die met hun wijd uitgespreide kruinen, dat je bijna gelooft dat wie de acacia niet van bovenaf gezien heeft, niet weet wat hij of zij gemist heeft. En daarna woonden we een lange tijd in Soest met veel dennen en acacia’s in de tuin. Ik ben er toen anders over gaan denken: ik vond het eigenlijk maar vieze bomen en dat nog wel het hele jaar door. Intussen weet ik dat er vele soorten acacia’s zijn, maar welke soort wij hadden, weet ik niet, want een expert op het gebeid van bomen ben ik beslist niet. Wel dat het een van de meest voorkomende soorten was. In het voorjaar laten ze merken dat ze er na de winter nog steeds zijn en schudden ze hun gele stuifmaal in grote hoeveelheden van zich af. In de zomer houden ze zich koest en geven heerlijke schaduw, maar als de herfst aanbreekt, komt er een lawine van langwerpige twijgjes met kleine blaadjes naar beneden. Dat betekende altijd veel werk. Met deze boom heb ik dus een soort haat-liefde verhouding. Nu, vele jaren later denk ik eigenlijk alleen nog maar aan het mooie van deze boomsoort.

Met de pracht en praal van de acacia en met de ontluistering in lente en herfst houdt het echter niet op. Onlangs las ik een artikel over wat er in de tropen zoal kan gebeuren. Als je daar tegen een acacia gaat zitten (ik heb dat nog nooit gedaan, maar zal het zeker niet proberen)
zal je daar vrij snel spijt van krijgen. De acacias aldaar worden bewoond door horden agressieve mieren die zich voeden met nectar en hun nesten maken in holtes in de ruwe schors. In ruil voor de gratis kost en inwoning houden de mieren alle mogelijke planteneters en insecten op een afstand. En als je dan niets vermoedend tegen de boom gaat leunen, dan wordt je ook als een vijand beschouwd en dat zal je weten! Het interessante is dat mieren insecten die de bloesem bestuiven, met rust laten, want die zijn onontbeerlijk voor de voortplanting. De bomen op hun beurt houden de mieren weg van de bloemen door nectar te produceren. En de bloemen blijken ook nog eens chemische stoffen te produceren die de mieren afschrikken. Maar als de bloem eenmaal is bevrucht, dan zijn de pollen niet langer verboden terrein voor de mieren die dan de zich ontwikkellende zaden kunnen beschermen. Die chemische stof imiteert de geursignalen die de mieren onderling gebruiken. Wat een wonderbaarlijke symbiose tussen boom en mier!

Dat deed me denken aan een tocht door Namibië in 2005. Wat we daar hoorden was in wezen een bevestiging van het verhaal hierboven. Acacia’s houden er niet zo van als giraffes hun blaadje oppeuzelen, maar als het toch gebeurt dan kunnen ze er niet zoveel aan doen voor zichzelf. Maar wel verspreiden ze een geurstof die door andere acacia’s in de buurt en dat kan wel honderden meters zijn, wordt opgevangen. Die beginnen spoorslags een bittere smaakstof te produceren en als de giraffes zo’n acacia dan willen gaan belagen, dan komen ze van een (bittere) kermis thuis. Als giraffes echt van de lekkere acacia blaadje willen peuzelen, dan moeten ze zich pijlsnel honderden meters verplaatsen, naar een boom die de geurstof nog niet heeft opgesnoven. Vandaar dat de giraffes zo mooi slank zijn.

Dit alles nog eens overdenkend, kwam ik tot de overtuiging dat de wereld toch wel heel mooi is en nog steeds veel geheimen heeft, althans voor mij. Door dit wonderlijke samenspel in de natuur, gebaseerd op “leven en laten leven” kwam de gedachte bij me op: is dit nu te verklaren door evolutie……of?

Probus   

18 februari 2011
 

terug
 
 
 
 
Adresgegevens
Leopoldslei 35
2930 Brasschaat
België

Tel: +32 (0)3.653.0158

 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.