VPKB Kapel De Olijftak, Brasschaat
 
 
Een zondag in de Lungau, Oostenrijk Een zondag in de Lungau, Oostenrijk

Het was in september dat Johanna en ik een paar weken doorbrachten in deze prachtige streek onder Salzburg, waar Sankt Michael als uitvalbasis diende. Waarom ik er nu pas over schrijf? Wel, de afgelopen maanden moest ik schrijven over het verloren schaap en stilte. Dat had prioriteit. Maar nu komt het er van. Uit die twee weken heb ik een zondag gelicht, een dag waarop altijd veel valt te beleven. En zo was het ook op de 5 de september. We hadden nagevraagd of ergens een evangelische kerkdienst werd georganiseerd en kregen als suggestie Tamsberg. Dat is maar 20 km van Sankt Michael. Om even voor 9:30 gingen we op stap naar de seniorenwoning tegenover het station van Tamsberg, waar een kerkdienst zou worden gehouden.

Die seniorenwoning was duidelijk een eufemisme voor een verpleeginrichting! In het basement was een ruimte ingericht voor kerkdiensten met 50-60 mensen. Een katholieke dienst zal er zelden of nooit gehouden worden, want er is ook een echte katholieke kerk in het dorp en van de “senioren” zullen er maar weinig zijn die hier zullen komen. Wij arriveerden in de “kapel” om 9:50 en waren de eerste bezoekers. We werden begroet door een paar mensen die ongetwijfeld met de dienst iets van doen hadden en gingen toen maar ergens zitten. De banken, evenals de tafel en katheder waren heel strak en van prachtig hout. Het was wel duidelijk dat een katholieke architect het ontwerp had gemaakt: de banken hadden allemaal een knielbankje, maar dat was niet het ergste. Als je zat, was er bijna geen ruimte voor je knieën; je moest scheef zitten en dan was het nog ongemakkelijk.

De gemeente in Tamsberg heeft geen eigen predikant; er is wel een predikante in Murau, nog eens 30 kilometer verder, maar die was met zwangerschapverlof. Er is in principe om de 14 dagen een dienst waar een lector voorgaat en één keer per kwartaal komt er een “echte” predikant ergens anders vandaan Om precies 10:00 uur deed de vrouwelijke lector van vandaag de deur dicht en begon de dienst. Er waren hooguit 15 mensen. De lector had het lezen uit de eerste brief van Petrus gedelegeerd aan een jong meisje, die het, met het wijs-
vingertje de tekst volgend, voortreffelijk deed. Een orgel was er niet, dus was de behoorlijk notenvaste lector de voorzangster. Er werd een beetje aarzelend gezongen en het totaal aantal strofen bleef achter bij het gemiddelde van de Olijftak, zeker als Jan van den Berg preekt.

De lector deed het ook heel goed, een predikant waardig. Zo zie je maar, je hoeft niet altijd theoloog te zijn om iets zinnigs te zeggen. Er was ook avondmaal: in de kleine kring werd ouwel en vruchtensap rondgedeeld. Een collecte was er niet, maar aan de uitgang konden de kerkgangers een duit, niet in een zakje, maar in een envelop doen. Koffie na de dienst was er ook niet, maar wel een praatje. Zo was er een Nederlandse vrouw, getrouwd met een Oostenrijker, moeder van 3 kinderen, die het vaak moeilijk heeft in dit echt katholieke land.

Uit alle literatuur die we verzameld hadden, lazen we dat er vandaag ook een groot festijn zou plaats vinden: het zg. Samson treffen in Sankt Michael. “Wie was die Samson eigenlijk en wat deed die nu hier in de Lungau”, zo vroegen Johanna en ik ons af. Wij hadden het enorme voordeel dat we via publicaties en het internet (ja, de laptop gaat altijd met ons mee) het een en ander te weten kwamen van dit fenomeen. Zo lazen wij dat elk jaar in september in veel dorpen in de Lungau een Samson feest plaats vindt. Er zijn in totaal een stuk of 12 dorpen die een Samson hebben, maar één keer in de10 jaar komen de Samsons bij elkaar en uitgerekend op deze dag in het pittoreske plaatsje Sankt Michael in de Lungau. Het leek bijna op een voor-beschikking, maar dat was het niet: het was puur toeval. Maar we hebben er wel enorm van genoten.
De Samsons zijn enorm grote figuren met een lengte van 6,5 tot 8 meter en een gewicht van 70-90 kg. Eén man kruipt eronder en draagt het juk, zelfs zo nu en dan een danspasje makend. Dat is een uitermate vermoeiend karwei; er is dan ook regelmatig aflossing.

Wij kenden uiteraard de geschiedenis van Simson en Delila, maar ik was natuurlijk benieuwd of toeschouwers die ook kenden. En dus begon ik mensen te interviewen, mij voordoend als een echte leek. De antwoorden waren heel gevarieerd: er werd mij bijvoorbeeld verteld dat Samson een middeleeuwse figuur was, of iemand uit de Griekse mythologie en zelfs dat hij een uit de kluiten gewassen horige was van de bisschop van Salzburg.

Uiteindelijk was er een man van middelbare leeftijd die het mij haarfijn uit de doeken wilde doen, maar nog leek het er niet op. Totdat een oud vrouwtje mij toevertrouwde dat zij vroeger in het geheim (want van de pastoor mocht dat immers niet) de geschiedenis in het boek Rechters (Richteren voor de ouderen onder de lezers) met rode oortjes had gelezen.
Zou zij nu de enige zijn die het verhaal van Simson kent? Even later werd het hele verhaal verteld door de voorzitter van het festijn via een luidspreker. Het was heel getrouw, maar de menigte luisterde niet, die had genoeg andere dingen te doen, zoals vloeibaar voedsel naar binnen slaan. Het was net een heksenketel en ondertussen deden de Samson figuren hun uiterste best om de eerste prijs in de wacht te slepen. Die feesten vinden altijd op een zondag plaats en de eerste keer was waarschijnlijk in de eerste helft van de18de eeuw. Ook zijn de Samsons in de loop der jaren gegroeid, want het ene dorp wilde natuurlijk het andere altijd de loef afsteken. Maar groter mogen ze nu niet meer worden!
 

Er was van alles te eten en te drinken. Wij moesten natuurlijk ook iets proeven, zoals een lokale smoutebol, die naar niets smaakte en een bord kasknödl in uiensoep. Gelukkig maar 1 bord, waarvan ik alleen maar een stukje van de knödl geproefd heb, wat voldoende was om de rest aan Johanna te laten: een uur later had ik nog steeds de vieze smaak “tussen neus en lippen”.
 

Wat je al niet op één dag mee kan maken!
 

Probus, 15 december 2010

terug
 
 
 
 
Adresgegevens
Leopoldslei 35
2930 Brasschaat
België

Tel: +32 (0)3.653.0158

 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.