VPKB Kapel De Olijftak, Brasschaat
 
 
Het grondsop der goddelozen Het grondsop der goddelozen

Het komt wel eens voor, maar gelukkig niet vaak, dat ik me aan het eind van een week geen gedenkwaardige dingen kan herinneren van de voorgaande dagen. Het kan ook wel eens voorkomen dat er op de eerste dag van de week al iets gebeurt, dat me dagenlang kan bezighouden. Als dat het geval is, dan bekruipt me vaak een gevoel van gelukzaligheid, want op de eerste dag van de week, de zondag moet er eigenlijk altijd wel iets zijn dat opvalt, al was het maar een gedachte die Jan van den Berg zo nu een dan eens “inplant” en die je gedurende de hele dag bezig kan houden.

Toch behoeven gedachten op een zondag niet altijd “verheven” te zijn! Afgelopen zondag na de kerkdienst gebeurde er bijvoorbeeld iets. Ik vulde eens heel gedienstig koffiekopjes voor de kerkvrienden die zich om een van de staande tafels hadden geschaard en toen de kan bijna leeg was, zei ik tegen een van de aanwezigen: “en hier is voor jou het grondsop der goddelozen”. Ik had het nog niet gezegd of ik kreeg het gevoel door de grond te willen zakken. Stel je eens voor wat een belediging dit was voor de brave koffiezetters van de week. Die zouden het me heel kwalijk hebben kunnen nemen: “hoe haal je het in je hoofd om het edele handwerk van de koffiezetters zo door het slijk te halen”! Gelijk zouden ze daarin beslist hebben, want de moderne koffiemachine, uitgerust met goede filters, zorgt ervoor dat de koffie van prima kwaliteit is, als er althans voldoende koffie (1 pak van 250 gram op 5 liter water) gebruikt wordt, want anders zou de benaming van “slootwater” meer toepasselijk zijn. Afgaand op de mening van een aantal kerkgangers gebeurt dit echter maar zelden, hoewel boze tongen beweren dat de koffie als maar “slapper” wordt.

Mijn uitspraak “voor jou is het grondsop der goddelozen” was ook nog eens beledigend voor de aangesprokene ook! Hoe had ik deze gelovige kerkganger kunnen indelen bij de goddelozen? Gelukkig verblikte noch verbloosde hij, maar wellicht was hij thuis gewend dit vaker te horen, je weet maar nooit.

Toen ik thuis kwam en ik Johanna mijn uitglijder opbiechtte, was haar suggestie toch eens te kijken waar die uitdrukking nu eigenlijk vandaan komt. Altijd luisterend naar haar suggesties, heb ik dat gedaan, heb me opgesloten in mijn bibliotheek en net zo lang gevorst tot ik erachter
kwam. Dat dit niet zo eenvoudig was, kan de lezer zich waarschijnlijk wel voorstellen, maar als ik vertel dat, jawel, de Bijbel aan de bakermat heeft gestaan van dit gezegde, zal een ieder, wellicht met uitzondering van de echte bijbelkenners, bijzonder verbaasd staan. Ergens in de 15de eeuw is die uitdrukking ontstaan, waarbij als basis Psalm 75 heeft gediend. Deze psalm verhaalt over de beker van des Heren toorn, over “God is rechter, Hij vernedert deze en verhoogt gene”. En dan lezen we in vers 9:

“Want in des Heren hand is een beker
en de wijn bruist daarin, overvloedig gemengd;
Hij schenkt daaruit tot de droesem toe,
alle goddelozen op aarde moeten hem slorpende drinken.”

De Statenvertaling uit 1643 zegt::

“Want in des Heeren handt is een beker,
en de wijn is beroert, vol van mengelinge,
ende Hij schenckt daeruyt;
doch alle godtlooze der aerden sullen sijne droesemen uytsuygende drincken”.
Dit laatste komt aardig overeen met de Statenvertaling uit 1921, die ik van mijn vader heb geërfd. Een andere oude vertaling vermeldt:” en alle goddelozen moeten drinken en de “hef” uitslurpen”. Hiermee worden de gistcellen (Hefe) bedoeld die bij het fermentatieproces van de druif gevormd worden.

Wij, die genieten van de hedendaagse wijnen van deze wereld, hetzij uit Europa, Zuid Amerika, Zuid Afrika of noem het maar, kennen alleen maar heldere wijnen. Tijdens het productieproces en voordat het “bottelen” plaats vindt, wordt de wijn gefiltreerd, iets wat vroeger niet plaats vond. Vandaar! Alleen sommige oudere wijnen kennen nog een beetje bezinksel, de droesem, en als een kerkganger misschien nog een van deze wijnen in zijn kelder heeft, dan kan hij bij het opdrinken daarvan nog eens denken aan Psalm 75.

Probus

10 oktober 2002

terug
 
 
 
 
Adresgegevens
Leopoldslei 35
2930 Brasschaat
België

Tel: +32 (0)3.653.0158

 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.